آواژهاسناد حسابداری اوراق و تعهدات
خلاصه
در جلسه، پیوست شماره ۲ و منطق اسناد انتشار اوراق، پرداخت سود و اصل، برگشت تعهدات بانی و بانک و شناسایی وجه التزام مرور شد؛ همچنین توضیح داده شد که پرداخت بانک به سازمان بورس در صورت نکول بانی انجام می‌شود و برگشت تعهدات متناسب با پرداخت‌ها ثبت می‌شود.
خلاصه
در آغاز درباره نمایش رکوردها صحبت شد. امکان تغییر تعداد رکوردهای قابل نمایش از بخش پایین سمت راست مطرح شد و عدد ۱۰۰ به‌عنوان نمونه پذیرفته شد. همچنین روشن شد که با مشاهده هر ردیف، اطلاعات کامل آن نمایش داده می‌شود و نیازی به دکمه جداگانه مشاهده نیست.
در مرور پیوست شماره ۲ گفته شد که در مرحله انتشار، ۷ سند برای خود انتشار لازم است و ۲ سند دیگر به کارمزد مربوط می‌شود؛ در نتیجه، بسته به اینکه کارمزد پرداخت شده باشد یا نه، اسناد مرتبط با آن نیز باید ثبت شوند. برای پرداخت سود، سه نوع سند مطرح شد. در پرداخت اولیه، وجه از حساب بانی به حساب شرکت تسویه وجوه اوراق بهادار، یعنی سازمان بورس، منتقل می‌شود. چون حساب‌های بانی و سازمان بورس هویت مشخص دارند، این انتقال به CBI نیاز ندارد و از سرویس انتقال وجه استفاده می‌کند. اگر حساب مقصد خارج از بانک تجارت باشد، برای پرداخت باید از سرویس ساتنا استفاده شود.
سپس منطق برگشت تعهدات سود توضیح داده شد. هنگام انتشار، سند انتظامی تعهدات مربوط به پرداخت‌های آتی را ثبت می‌کند. وقتی بانی سود را از طریق سازمان بورس پرداخت کند، برگشت تعهد مشتریان ثبت می‌شود و تعهد بانی کاهش می‌یابد؛ هم‌زمان برگشت تعهد بانک نیز ثبت می‌شود، چون بانک در برابر سازمان بورس ضامن پرداخت است. بانک با خریداران اوراق مستقیماً طرف نیست و تعهدش را به سازمان بورس می‌دهد؛ سازمان بورس سود را میان خریداران توزیع می‌کند. اسناد برای ثبت و پیگیری تعهدات و آمار رویدادها هستند و سامانه به‌صورت خودکار آن‌ها را تولید می‌کند. تحلیل باید شرط‌های وقوع هر سند را به توسعه‌دهندگان منتقل کند تا اسناد در قالب تعیین‌شده قابل ورود به پایگاه داده باشند. کد سند U2047L2047 نیز در گفتگو به‌عنوان نمونه‌ای از سندی که توسعه‌دهندگان ایجاد کرده‌اند مطرح شد.
اگر بانی سود را نپردازد، برگشت تعهد مشتریان در آن زمان ثبت نمی‌شود؛ بانک پس از پرداخت به حساب بورس، برگشت تعهد بانک را ثبت می‌کند. اگر بانی بعداً بدهی خود را به بانک بازپرداخت کند، برگشت تعهد مشتریان در آن زمان ثبت می‌شود و برگشت تعهد بانک دوباره ثبت نخواهد شد، چون پیش‌تر ثبت شده است.
در سررسید نهایی، بانی باید اصل پول را به حساب شرکت تسویه وجوه اوراق بهادار بپردازد و برای آن سند ثبت می‌شود. در پایان دوره، آخرین سود نیز سند جداگانه دارد. اسناد برگشت تعهدات اصل و سود، هرکدام متناسب با موضوع خود ثبت می‌شوند. دوره‌های قراردادی معمولاً ۴ یا ۶ ساله ذکر شد.
در صورت نپرداختن وجه از سوی بانی، بانک به‌جای او پرداخت می‌کند. نمونه سند پرداخت بانک از حساب بدهکاران اوراق سکوک پرداخت‌شده غیردولتی استفاده می‌کند که CBI آن 300812 ذکر شد و وجه را به حساب سازمان بورس می‌رساند. پس از این پرداخت، برگشت تعهد بانک ثبت می‌شود. اگر بانی بعداً وجه پرداخت‌شده را به بانک بازگرداند، برگشت تعهد مشتریان بابت مبلغ بازپرداخت‌شده ثبت می‌شود. همین منطق برای سود و اصل به‌کار می‌رود.
در پایان، موضوع شناسایی وجه التزام در مقاطع صورت‌های مالی، در ردیف ب۷، آغاز شد. وجه التزام به‌عنوان جریمه معرفی شد که در ارتباط با ضمانت بانک و نپرداختن تعهد از سوی بانی مطرح است؛ توضیح فرمول محاسبه در متن گفتگو ناتمام ماند.
تصمیم‌ها
- تعداد رکوردهای قابل نمایش روی ۱۰۰ تنظیم شود.
نکات مهم
- در پرداخت مستقیم بانی به سازمان بورس، CBI لازم نیست؛ اگر حساب مقصد خارج از بانک تجارت باشد، سرویس ساتنا استفاده می‌شود.
- بانک با خریداران اوراق مستقیماً طرف نیست و تعهد ضمانتی خود را در برابر سازمان بورس دارد.
- برگشت تعهد بانک پس از پرداخت بانک ثبت می‌شود؛ برگشت تعهد مشتریان زمانی ثبت می‌شود که بانی پرداخت کند.
- شناسه حساب 300812 برای حساب بدهکاران اوراق سکوک پرداخت‌شده غیردولتی ذکر شد.
- دوره‌های قراردادی معمولاً ۴ یا ۶ ساله هستند.
- توضیح محاسبه وجه التزام در پایان گفتگو ناتمام ماند.