راهنمای جامع کشت گندم با کودهای ارگانیک
خلاصه
این جلسه به بررسی مراحل مختلف کشت گندم و استفاده از کودهای ارگانیک مانند هیومیک اسید، تیرکودر، گلدن، سویتر، کینگ، میکروگابری، و هوموس می‌پردازد. همچنین تجربیات موفق کشاورزان در استفاده از این محصولات و مقایسه آن با کودهای شیمیایی ارائه می‌شود.
متن
فهرست ۸ بخش
مراحل کشت گندم و توصیه‌های کودی
1. آماده‌سازی بذر (بذرمال)
- بذر اصلاح‌شده: استفاده از هیومیک اسید (1 لیتر هیومیک اسید + 2 لیتر آب به ازای هر 100 کیلو بذر). محلول را با مهپاشی روی بذر پاشیده و در سایه خشک کنید.
- بذر غیر اصلاح‌شده: امکان استفاده همزمان از تیرکودر مایع با هیومیک اسید وجود دارد.
- جایگزین تیرکودر: برای صرفه‌جویی، تیرکودر را می‌توان به صورت آبیاری (1 تا 2 لیتر در هکتار) استفاده کرد.
- مقدار تیرکودر برای بذرمال: 1 لیتر برای 200 گرم بذر (نیم لیتر برای هر 100 کیلو بذر) یا نیم کیلو تیرکودر جامد.
- روش اختلاط: استفاده از دستگاه بجاری یا میکسرهای کوچک. در مقادیر کم، روی پلاستیک پهن کرده و با سمپاش مهپاشی کنید. پس از اختلاط، در سایه خشک شود.
2. زیرکشت زمینی
- گلدن (Golden): قابل استفاده به صورت زیرکشت یا آبیاری. جذب تدریجی آن باعث تغذیه مداوم ریشه می‌شود و مقاومت گیاه را در برابر تنش‌های سرما و کم‌آبی افزایش می‌دهد.
- مقدار مصرف گلدن: 50 تا 150 کیلوگرم در هکتار، بسته به وضعیت خاک.
- هوموس (Humus): برای زمین‌های دیم با شیب و ریززار، و همچنین زمین‌های آبی با خاک نامناسب و کم‌آب توصیه می‌شود.
- تأثیر هوموس: افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک.
3. آماده‌سازی خاک قبل از کاشت
- سویتر (Sweeter): قبل از شخم زدن و آماده‌سازی زمین، یک مرحله آبیاری و سپس استفاده از سویتر (5 لیتر در هکتار) به نرم شدن خاک، شیرین‌تر شدن آن و بهبود جذب عناصر غذایی کمک می‌کند.
- کاربرد سویتر: برای زمین‌های سفت، رسی، و یا زمین‌هایی که کود حیوانی دریافت نکرده‌اند، بسیار مؤثر است.
4. مراحل کودی در طول فصل رشد
- قبل از پنجه‌زنی (در صورت عدم استفاده از زیرکشت): استفاده از گلدن به صورت شیره‌کش (25 تا 50 کیلوگرم در هکتار).
- مرحله پنجه‌زنی: مرحله‌ای حیاتی برای افزایش تعداد ساقه‌ها و در نتیجه خوشه‌ها. توصیه می‌شود از 10 لیتر هیومیک اسید و 10 لیتر کود ماهی در هکتار استفاده شود.
- برای دیمه‌کاران: تأکید بر استفاده از زیرکشت (به خصوص گلدن و هوموس) به دلیل عدم امکان آبیاری در مراحل بعدی. هوموس به دلیل خاصیت اسفنجی، به حفظ رطوبت در شرایط کم‌بارانی کمک می‌کند.
- مرحله ساقه‌دهی (زمین‌های آبی): استفاده از کود کامل کینگ (King) برای ضخیم و استوار کردن ساقه در برابر باد و باران.
- مرحله پیله و گل: محلول‌پاشی با میکروگابری (Microgabry) و ضد انبیر (ضد زنگ). تجربه نشان داده که این مرحله می‌تواند برداشت را تا دو برابر افزایش دهد.
- مرحله خوشه‌پر کردن: استفاده از هیومیک اسید (5 تا 10 لیتر در هکتار) و کا 50 (K50) (2 تا 4 لیتر در هکتار) به صورت آبیاری. محلول‌پاشی با کا 50 نیز نتایج چشمگیری داشته است.
5. تجربیات کشاورزان
- مقایسه با کود شیمیایی: کشاورزان تجربیات موفقی از افزایش برداشت و بهبود کیفیت محصول با استفاده از کودهای ارگانیک در مقایسه با کودهای شیمیایی ارائه کرده‌اند.
- تأثیر بر کیفیت آرد و نان: استفاده از گندم کشت شده با کودهای ارگانیک، منجر به تولید آرد و نان با کیفیت‌تر و سالم‌تر می‌شود.
- غلبه بر ترس و عدم باور: با وجود مقاومت اولیه برخی کشاورزان به دلیل هزینه‌ها یا تجربیات ناموفق قبلی، ارائه نتایج ملموس و تشویق به تست در مقیاس کوچک (نیم هکتار) می‌تواند به ایجاد باور و پذیرش کمک کند.
- اهمیت مشاوره و پیگیری: تأکید بر اهمیت مشاوره صحیح و پیگیری نتایج برای کشاورزان.
6. زمان کشت گندم
- بهترین زمان کشت در مناطق مختلف بسته به شرایط آب و هوایی متفاوت است، اما به طور کلی اواخر مهر تا اواخر آبان ماه زمان مناسبی برای کشت گندم (دیم و آبی) جهت دستیابی به کیفیت و رشد بهتر است.
7. نکات تکمیلی
- سیاه قاب: برای درمان آفات و بیماری‌ها، مشاوره با گیاه پزشک ضروری است. کود ماهی می‌تواند به تقویت گیاه در برابر برخی آفات کمک کند.
- پسته: قبل از خواب زمستانی، آفت درختان پسته باید با مشورت گیاه پزشک از بین برود و سپس محلول‌پاشی انجام شود.
- زعفران: در مرحله تیج زدن تا برداشت، می‌توان محلول‌پاشی با فروست (Frost) و میکرو را انجام داد.
- خاک گچی: استفاده از گلدن و هوموس می‌تواند به بهبود وضعیت خاک‌های گچی کمک کند.
- کودهای گرانول: گلدن به صورت گرانول نیست و می‌توان آن را با بذر مخلوط و در زمین پاشید.